Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu hemen yazmak iyi olur, zira bellek kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık yerlerde hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek ısıyı artırır ve aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok kullanılan değerdir, çünkü dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit gitmesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu ise tadı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ve aromalar sonradan açılır ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun aroma ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki his ile burnun yakaladığı koku oysa ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey etkiler. Dumanı ağızdan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı çok zengin açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de kuru notayı daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş ise narin tonları örter. Yoğunluk damakta düşük ama burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı de detay göstermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü notayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak tazelendikten sonra iki üç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım çoğunlukla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan aroma dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini gibi mini ölçü de sedir tonunu hızla ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk ismi ve puan tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Puanlar arasında iki puandan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu net verebilir mesela sert bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek taşır kaldı ki ağır bir içim aromasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü aroma sunabilir aksi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı aramak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını da deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise çekiş tıkanır hem de aroma silikleşir ısı de tütünün ısınma hızını etkileyen başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru görülür tadım günü seçerken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu bozar oysa asıl etken çoğu zaman odadaki nem veya koku olur. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse yanış yapısı şaşar.